Nederland praat dagelijks over de energietransitie. We hebben eindeloze discussies over wel of geen kernenergie, windmolens in het landschap, of waterstof als wondermiddel. De energietransitie wordt gezien alsof we een oude installatie uitzetten en een nieuwe aanzetten.
In werkelijkheid lijkt het veel meer op een open hartoperatie: het systeem moet doordraaien terwijl we het radicaal verbouwen. Zelden gaat het over het vak daarachter: hoe al die bronnen, netten, markten en regels samen één stabiel systeem vormen. Dat is het vakgebied dat de transitie mogelijk maakt: Energiekunde.
De media staan pas vol als het misgaat: black‑outs, prijsrecords, “het net zit vol”. Dat het in de meeste uren van het jaar gewoon goed gaat, maakt het vak vrijwel onzichtbaar. Onzichtbaarheid wordt dan al snel verward met onbelangrijkheid. Het vak Energiekunde is echter onmisbaar en wordt ondergewaardeerd.
Zonder diepe kennis van het vak Energiekunde blijven we steken in slogans, ongefundeerde meningen en vaak verkeerde adviezen en zelfs verkeerde beleidskeuzes.
Interdisciplinair vakgebied
Energiekunde is per definitie een interdisciplinair vakgebied op het snijvlak van verschillende disciplines zoals natuurkunde, elektrotechniek, economie, scheikunde, beleidkeuzes en regelgeving. Het echte werk is het leggen van verbindingen tussen alle disciplines. Juist de combinatie van alle vakgebieden is cruciaal om te begrijpen hoe alle onderdelen samen een robuust energiesysteem vormen. Zonder deskundigen die begrijpen hoe al die puzzelstukjes in elkaar grijpen en met elkaar samen werken, krijg je geen robuust energiesysteem. Zonder de juiste diepgaande interdisciplinaire energiekundige kennis wordt het publieke debat snel polariserend en oppervlakkig. Terwijl de echte oplossingen juist zitten in de verbinding, het systeemontwerp. En dus: Energiekunde.
Marketingprobleem
Het vak Energiekunde heeft daarnaast nog een marketingprobleem. Het vereist immers diepgaande kennis van verschillende vakgebieden. Diepgaande kennis die bepaalt of ons energiesysteem een stabiel geheel vormt zodat al die mooie duurzame ambities werkelijkheid kunnen worden. Het vak straalt daardoor niet sexy uit en positioneert zich daardoor maar moeilijk tussen alle andere disciplines.
Herwaardering van het vak
Energiekunde
Als we het menen met de energiegerelateerde vraagstukken moeten we óók eerlijk zijn over het vak dat minimaal nodig is:
· In het onderwijs: niet alleen “duurzaamheid” als inspirerend thema, maar diepgaande kennis als kern van de energie-opleidingen met een interdisciplinair karakter.
· In het beleid: niet alleen doelpercentages voor hernieuwbaar, maar ook duidelijke eisen aan systeemkwaliteit, leveringszekerheid en flexibiliteit en, heel belangrijk, consistentie op lange termijn.
· In bedrijven: energiekundige expertise niet alleen als “supportfunctie”, maar als strategische kerncapaciteit in directie, strategie en investeringsbesluiten.
We hebben in Nederland geen tekort aan ambities voor de energietransitie. We hebben vooral een tekort aan waardering en daardoor ook deskundigen voor het vakgebied dat die ambities daadwerkelijk uitvoerbaar maakt: Energiekunde.
Oosterhout, 20 juli 2026
Antoine Stultjens
Voorzitter Post Hoger Onderwijs Energiekunde